Chàm trong y học cổ truyền là gì
Chàm trong y học cổ truyền là một bệnh da liễu mạn tính, thường gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau, đặc biệt là người có cơ địa dị ứng hoặc tỳ vị yếu. Trong Đông y, bệnh chàm còn được gọi là thấp chẩn, thuộc phạm vi các chứng phong, nhiệt, thấp, táo và thường có biểu hiện kéo dài, tái phát nhiều lần nếu không được điều trị đúng cách.
1. Chàm là gì và biểu hiện lâm sàng ra sao
Chàm hay eczema là một dạng viêm da mạn tính, gây ra tình trạng ngứa, đỏ, khô da, nứt nẻ hoặc nổi mụn nước. Tùy vào từng thể bệnh mà chàm có thể biểu hiện khác nhau:
Các dạng chàm thường gặp:
– Chàm thể tạng: thường xuất hiện từ nhỏ, liên quan đến yếu tố cơ địa.
/https://cms-prod.s3-sgn09.fptcloud.com/cham_the_tang_la_gi_nguyen_nhan_va_cach_dieu_tri_cham_the_tang_2_9422c4024a.jpg)
– Chàm tiếp xúc: do tiếp xúc với hóa chất, kim loại, mỹ phẩm, chất tẩy rửa.

– Chàm tổ đỉa: nổi mụn nước sâu ở lòng bàn tay, bàn chân, rất ngứa.

– Chàm khô: da khô, tróc vảy, nứt nẻ nhiều vào mùa lạ
/https://cms-prod.s3-sgn09.fptcloud.com/cham_kho_la_gi_trieu_chung_va_nguyen_nhan_gay_benh_2_a514565531.jpg)
Bệnh thường diễn biến theo từng đợt, tái đi tái lại, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và tâm lý người bệnh.
2. Nguyên nhân gây chàm theo y học cổ truyền
Y học cổ truyền cho rằng chàm là kết quả của sự rối loạn tạng phủ bên trong kết hợp với yếu tố ngoại tà xâm nhập. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Ngoại tà như phong, thấp, nhiệt xâm nhập qua da
- Tỳ vị hư yếu khiến thấp tà sinh ra và tích tụ dưới da
- Can uất hóa hỏa làm khí huyết uất trệ, phát viêm
- Huyết hư khiến da khô, dễ bị kích ứng
- Chế độ ăn uống và sinh hoạt không điều độ như ăn cay nóng, uống rượu bia, thức khuya kéo dài
Do đó, chàm trong y học cổ truyền không đơn thuần là bệnh ngoài da mà liên quan đến sự suy yếu toàn thân.
3. Pháp trị bệnh chàm trong y học cổ truyền
Phép trị trong y học cổ truyền được xây dựng theo nguyên tắc biện chứng luận trị, tùy theo thể bệnh và tình trạng thực tế mà lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Các pháp trị chính bao gồm:
- Khu phong, thanh nhiệt, giải độc
- Lợi thấp, dưỡng huyết, nhuận táo
- Kiện tỳ, điều hòa khí huyết, tăng cường chính khí
Các thể bệnh và phép trị tương ứng:
| Thể bệnh | Biểu hiện | Phép trị |
|---|---|---|
| Phong nhiệt | Da nóng đỏ, mụn nước, ngứa nhiều | Khu phong, thanh nhiệt, giải độc |
| Thấp nhiệt | Da rịn nước, mùi hôi nhẹ, ngứa dai dẳng | Thanh nhiệt, lợi thấp |
| Huyết hư sinh phong | Da khô, tróc vảy, ngứa về đêm | Dưỡng huyết, khu phong |
| Tỳ hư thấp trệ | Người mệt mỏi, bụng đầy, ăn kém, bệnh lâu ngày | Kiện tỳ, bổ khí, lợi thấp |
4. Các bài thuốc thường dùng điều trị chàm trong y học cổ truyền
Bài thuốc Tiêu Phong Tán
Thành phần: Kinh giới, Phòng phong, Khương hoạt, Ngưu bàng tử, Thuyền thoái, Cam thảo
Tác dụng: Khu phong, thanh nhiệt, giải độc
Chỉ định: Dùng cho chàm cấp tính, da đỏ, mụn nước, ngứa rát

Bài thuốc Long Đởm Tả Can Thang
Thành phần: Long đởm thảo, Hoàng cầm, Chi tử, Trạch tả, Xa tiền tử, Đương quy
Tác dụng: Thanh nhiệt can đởm, lợi thấp
Chỉ định: Thể thấp nhiệt, da rịn nước, ngứa nặng, vùng tổn thương có mùi

Bài thuốc Tứ Vật Thang gia giảm
Thành phần: Thục địa, Đương quy, Bạch thược, Xuyên khung, thêm Kinh giới, Phòng phong
Tác dụng: Dưỡng huyết, khu phong, hoạt huyết
Chỉ định: Chàm mạn tính, da khô, dày, ngứa về đêm

Bài thuốc Thanh Dinh Lương Huyết Thang
Thành phần: Sinh địa, Huyền sâm, Đan sâm, Mẫu đơn bì
Tác dụng: Lương huyết, thanh nhiệt, điều hòa dinh vệ
Chỉ định: Thể huyết nhiệt, tổn thương đỏ da, bứt rứt, nóng trong
Ngoài thuốc uống, người bệnh có thể kết hợp các bài thuốc ngâm rửa bằng sài đất, trầu không, khổ sâm, ké đầu ngựa để làm dịu da, giảm ngứa và kháng khuẩn tại chỗ.
5. Kết hợp châm cứu, dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý
Điều trị chàm trong y học cổ truyền không thể tách rời chăm sóc tổng thể bao gồm:
Châm cứu: Tác động vào các huyệt vị như Hợp cốc, Khúc trì, Can du, Phế du để điều hòa khí huyết, nâng cao chức năng miễn dịch
Chế độ ăn uống: Tránh các thực phẩm cay nóng, hải sản, rượu bia. Tăng cường rau xanh, trái cây, uống nhiều nước
Thói quen sinh hoạt: Giữ vệ sinh vùng da tổn thương, tránh gãi làm trầy xước. Ngủ sớm, giảm căng thẳng và luyện tập nhẹ nhàng
Vì sao nên điều trị chàm bằng y học cổ truyền
Phương pháp điều trị chàm trong y học cổ truyền mang lại hiệu quả lâu dài nhờ tác động vào căn nguyên, điều hòa toàn diện chức năng cơ thể. Đồng thời ít gây tác dụng phụ và phù hợp với nhiều đối tượng như trẻ em, phụ nữ sau sinh, người có bệnh nền.
Người bệnh được kê đơn cá nhân hóa theo từng thể bệnh, kết hợp các phương pháp châm cứu, xoa bóp, ngâm rửa ngoài để tăng hiệu quả. Đây là giải pháp an toàn, bền vững và giảm nguy cơ tái phát.
Đọc thêm bài viết liên quan
Nếu bạn quan tâm đến bệnh vảy nến và phương pháp điều trị bằng y học cổ truyền, hãy đọc bài viết tại đường dẫn sau:
5 Điều Cần Biết Về Vảy Nến Trong YHCT.
Để tìm hiểu thêm về vai trò của Y học cổ truyền trong điều trị chàm, bạn có thể tham khảo nghiên cứu trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ tại đây:
Traditional Chinese medicine for eczema – J Harper
Liên hệ ngay với chúng tôi nếu bạn cần tư vấn!
📞 ĐT: 0936693764
📍 Địa chỉ: 07 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh
🕘 Giờ Mở Cửa: 9h – 21h | Thứ 2 – CN
📧 Email: dieppkct@gmail.com
Nguồn Ảnh Tham Khảo: Y Tế Thái Nguyên, Nhà Thuốc Long Châu, Nhà Thuốc An Khang, Nhà Thuốc Ngọc Anh, Nhatnhat.com.
